Edycja 2026

Festiwal Łódź Wielu Kultur od lat jest przestrzenią spotkania ludzi, języków, historii i doświadczeń, które współtworzą tożsamość miasta. W 2026 roku po raz pierwszy ma formułę wydarzenia kroczącego, rozpisanego od maja do listopada – cyklu spektakli, koncertów, rozmów, wystaw i działań edukacyjnych, które będą mogły wybrzmiewać dłużej niż podczas jednego festiwalowego weekendu. Tegoroczna edycja zaprasza do wspólnego namysłu nad tym, jak żyć razem w świecie pełnym napięć, niepewności i sprzecznych doświadczeń.

W centrum programu stawiamy prawa człowieka, solidarność i odpowiedzialność. Pytamy o to, kto może dziś korzystać z bezpieczeństwa, wolności i godności, a kto pozostaje niewidoczny lub wykluczony. Interesują nas historie osób i społeczności, których głos zbyt często pozostaje niesłyszany. Chcemy również rozmawiać o relacji człowieka z planetą oraz o nowych językach troski, które pozwalają myśleć o przyszłości w bardziej odpowiedzialny sposób.

Program festiwalu buduje pięć wzajemnie przenikających się ścieżek. Powrócimy do biografii związanych z Łodzią – historii ludzi, których życie przekraczało granice państw, języków i kultur. Przyjrzymy się współczesnym geografiom przemocy i solidarności, opowiadając o miejscach dotkniętych wojną, migracją i kryzysami humanitarnymi.

Wśród najważniejszych wydarzeń znajdzie się spektakl „Pola Nireńska. Próba otwarta” – spektakl Agnieszki Przepiórskiej w reżyserii Mai Kleczewskiej, oparty na biografii artystki, która całym swoim życiem nosiła doświadczenie XX wieku. Urodzona w żydowskiej rodzinie, zmuszona do ucieczki przed Zagładą, przez kolejne dekady budowała swoją drogę pomiędzy krajami, językami i kulturami. Taniec stał się dla niej schronieniem, sposobem opowiadania o świecie, ale także językiem pamięci. Przepiórska, laureatka Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza oraz Dorocznej Nagrody MKiDN, spotka się tu z twórczością Kleczewskiej – jednej z najważniejszych polskich reżyserek współczesnych, uhonorowanej m.in. Srebrnym Lwem Biennale Teatro w Wenecji. Do tej samej ścieżki należy projekt poświęcony Yance Rudzkiej – urodzonej w Łodzi awangardowej choreografce, która po emigracji współtworzyła język współczesnego tańca w Brazylii. Powstająca w Salwadorze de Bahia multimedialna instalacja, przygotowywana przez Annę Zielińską, Joannę Leśnierowską i brazylijskich współpracowników, opowie o ciele jako przestrzeni pamięci oraz performatywnym archiwum wiedzy choreograficznej. Jej ważną częścią będzie film z udziałem 86-letniej Lii Robatto – ostatniej żyjącej solistki Rudzkiej – która odtwarza zapamiętane gesty i jakości ruchu wypracowane w bezpośredniej pracy z choreografką. Projekt, realizowany we współpracy z Teatro Vila Velha w ramach programu „ReSide” Instytutu Adama Mickiewicza, zostanie pokazany podczas listopadowej odsłony festiwalu.

Festiwalową scenę wypełni także muzyka. Współgłosy – projekt Marcela Balińskiego łączący jazzowe trio z chórem osób z niepełnosprawnościami intelektualnymi, nagrodzony Fryderykiem 2025 za album w kategorii jazz eksperymentalny / współczesna muzyka improwizowana – wystąpią obok Le Trio Joubran, światowej sławy palestyńskiego tria oudowego złożonego z braci Joubranów, laureatów m.in. Zyriab Award of Virtuosity przyznanej podczas festiwalu lutniowego pod auspicjami UNESCO.

Silnie wybrzmi również ścieżka poświęcona kulturze arabskiej ze szczególnym i uważnym uwzględnieniem wątków palestyńskich – opowieściom o domu, pamięci, utracie i przynależności. Jedną z jej bohaterek będzie Noam Shuster-Eliassi: izraelsko-żydowska komiczka i aktywistka, która językiem satyry mówi o nierównościach i konflikcie izraelsko-palestyńskim. Jest bohaterką filmu „Coexistence, My Ass!”, nagrodzonego na Sundance 2025 Specjalną Nagrodą Jury za wolność wypowiedzi. Gościnią festiwalu będzie także Deborah Feldman, autorka międzynarodowego bestsellera „Unorthodox”, na podstawie którego powstał serial Netflix – pisarka opowiadająca o doświadczeniu wychodzenia z zamkniętej wspólnoty, tworzeniu własnej tożsamości i cenie niezależności.

Festiwal od lat pokazuje również wspólnoty, które nie są definiowane przede wszystkim przez pochodzenie etniczne, lecz przez wspólny język, doświadczenie i praktyki kulturowe. W tej edycji szczególne miejsce zajmie kultura Głuchych, pozwalająca spojrzeć na komunikację, tożsamość i wspólnotę z nowej perspektywy. Daniel Kotowski – artysta Głuchy, nominowany do Paszportów „Polityki” i współtwórca polskiej prezentacji na Biennale Sztuki w Wenecji 2026 – pokaże podczas festiwalu performans. Program uzupełnią wystawa malarstwa Marka Laseckiego oraz ekspozycja plakatów Tomasza Grabowskiego. Bezpośrednio po długim festiwalowym weekendzie rozpocznie się Tydzień Kultury Głuchych, zaplanowany wokół przypadającego 27 września Międzynarodowego Dnia Głuchych i Języka Migowego. W jego programie znajdą się otwarte spotkania „W Centrum Dobrej Rozmowy”: panel o kulturze Głuchych, rozmowa wokół książki „Głusza” oraz spotkanie z Markiem Laseckim. Wszystkie zostaną przygotowane tak, aby rozmowa mogła swobodnie toczyć się między PJM a językiem polskim. Program uzupełni siedem działań edukacyjnych dla różnych grup wiekowych. Powstaną one we współpracy z Polskim Związkiem Głuchych, obchodzącym w 2026 roku 80-lecie działalności. Ich celem będzie nie tylko przybliżenie twórczości Głuchych artystek i artystów, lecz także nauka podstaw PJM, zasad komunikacji i uważnego przełamywania stereotypów przez osoby słyszące.

Nie zabraknie także wydarzeń, które pozwolą złapać oddech. Koncerty, warsztaty taneczne, rodzinne pikniki, wspólne posiłki i działania plenerowe przypomną, że kultura jest nie tylko narzędziem opowiadania o świecie, lecz także sposobem budowania relacji, wspólnoty i codziennej bliskości.

Festiwal Łódź Wielu Kultur od lat opowiada o różnorodności, która współtworzy historię i tożsamość naszego miasta. Tegoroczna edycja jest zaproszeniem do spotkania z ludźmi, historiami i doświadczeniami, które pomagają lepiej rozumieć współczesność. Wierzymy, że sztuka nie rozwiąże wszystkich problemów świata, ale może pomóc nam patrzeć uważniej, słuchać bardziej otwarcie i wyobrażać sobie rzeczywistość, w której jest więcej miejsca dla drugiego człowieka.

Zapraszamy do wspólnej podróży przez kulturę, pamięć, dialog i wyobraźnię.