Edycja 2026

Informacje i obrazy przemieszczają się dziś z prędkością podważającą tradycyjne wyobrażenia o bliskości i oddaleniu. To, co jeszcze niedawno mogło wydawać się odległe, dziś może stać się niemal natychmiast obecne na ekranach naszych telefonów i komputerów. W ten sposób przestajemy być jedynie odbiorcami informacji o kryzysach humanitarnych, a stajemy się niemalże ich świadkami. Bliskość tych wydarzeń rodzi pytanie o odpowiedzialność, jaka wynika z faktu ich widzenia.

Dlatego tegoroczna edycja Festiwalu Łódź Wielu Kultur staje się gestem sprzeciwu wobec obojętności, uproszczeń i mechanizmów, które pozwalają nam odwracać wzrok. W centrum programu stawiamy prawa człowieka. Pytamy o to, czyje prawa są dziś rzeczywiście chronione oraz kto i dlaczego zostaje ich systemowo pozbawiony. Nie odwracamy też wzroku od spraw planety i istot nie-ludzkich.

W tym roku zmieniamy formułę Festiwalu: jest on wydarzeniem kroczącym, trwającym do listopada 2026 roku – i otwiera przestrzeń dla spotkań, które mogą rezonować dłużej.Festiwalową narrację budujemy poprzez 4 przenikające się ścieżki programowe, które nie funkcjonują jako odrębne porządki, lecz raczej jako splatające się ze sobą opowieści. Każda z nich akcentuje inny wymiar doświadczenia, ale razem tworzą wielogłosową strukturę – dynamiczną i zakorzenioną zarówno w lokalnym kontekście Łodzi, jak i w kontekstach globalnych. Całość programu festiwalu układa się w opowieść o świecie w stanie napięcia – ale też o możliwościach przekraczania tego napięcia i budowania nowych form współistnienia.

Sztuka nie rozwiązuje ludzkich tragedii, ale pozwala je przeżyć – i wyobrazić sobie świat, w którym jest ich mniej. Porusza nasze serca i otwiera głowy, a to może stać się impulsem do zmian większych, niż możemy sobie wyobrazić.

Agata Siwiak, liderka programowa, i Ola Shaya, liderka zespołu produkcji

Ścieżki programowe

I. ŁÓDZKIE BIOGRAFIE

W tej ścieżce powracają żydowskie biografie związane z Łodzią – czasem bardzo ściśle, czasem nieco luźniej, wręcz symbolicznie – nierzadko naznaczone zapomnieniem. Yanka Rudzka (Janina Rudzka), Stefan Napierski (Marek Stefan Eagier), Pola Nireńska (Perla Nirensztajn). Ich biografie stają się punktem wyjścia dla projektów performatywnych, które nie tyle próbują je rekonstruować, ile przywracają je współczesności, uruchamiając pamięć poprzez praktykę artystyczną. Kuratorką ścieżki jest Agata Siwiak.

Wśród osób artystycznych współtworzących tę ścieżkę znajdują się m.in. Joanna Leśnierowska, Lia Robatto, Anna Zielińska, Neemias Santana, Daniel Kotowski, Agnieszka Przepiórska.

II. GEOGRAFIE PRZEMOCY I SOLIDARNOŚCI

Publiczność zaprosimy na wystawę „Na krawędzi chaosu”, realizowaną w partnerstwie z Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi (kuratorki: Małgorzata Ludwisiak, Katarzyna Słoboda). Wystawa koncentruje się na systemie, który utracił stabilność, ale nie przekroczył jeszcze granicy rozpadu. W jej centrum znajduje się pytanie o to, jakie formy wspólnotowości mogą wyłaniać się w odpowiedzi na współczesne kryzysy.

Kolejny projekt w ramach ścieżki „Palestyna. Dom” (kuratorki: Agata Siwiak – sztuki performatywne; Ola Shaya – muzyka) dotyka kwestii prawa do własnego miejsca i bezpiecznej przestrzeni, kierując uwagę ku doświadczeniu palestyńskiemu. Projektowi towarzyszyć będzie cykl spotkań, którego autorką jest Monika Bobako.

W ramach ścieżki przewidziany jest także program dla dzieci i młodzieży (kuratorki: Ola Shaya, Anna Mrozińska-Szmajda, Kamila Majchrzycka-Szymańska).

Osoby i zespoły artystyczne, badacze i badaczki zaproszeni do współpracy to m.in. Ala Savashevich, Eglė Budvytytė, Yulia Krivich, Rana Hamadeh, Ana Lozza i Barbara Hang, Architects for Gaza (Yara Sharif, Nasser Golzari), Ula Tarasewicz, Edgar Bąk i Agnieszka Kalinowska, Galeria Czynna (Łukasz Ogórek, Marcin Polak, Tomasz Załuski), Le Trio Joubran, Noam Shuster-Eliassi, Marah Haj Hussein, Pracownia Dzivne (Ksenia Logovaja i Zhenia Davidenko), Agata Biziuk, Victor Guerithault, Deborah Feldman, Michael Sfard.

III. KULTURA GŁUCHYCH

Trzecia ścieżka koncentruje się na języku jako doświadczeniu ucieleśnionym i wizualnym, a także na budowaniu dostępności i zrozumienia. Jednocześnie wychodzi poza perspektywę dostępności, traktując kulturę Głuchych jako autonomiczną przestrzeń języka, tożsamości, doświadczenia i wytwarzania własnych praktyk artystycznych. Kuratorkami ścieżki są Agnieszka Kołodziejczak, Karolina Krauze.

Osoby artystyczne i kolektywy zaproszone do współpracy: Daniel Kotowski, Ewa Łukasiewicz, Stowarzyszenie Targowa 62, projekt Migawki, Dominika Kozłowska, Kinga Hołda-Justycka, Edyta Kozub, Marek Krzysztof Lasecki, Tomek Grabowski.

IV. ODDECH

Przestrzeń wytchnienia, bycia razem, wspólnoty i radości, wypełniona muzyką, tańcem, jedzeniem, piknikami i świadomą obecnością w naturalnym ekosystemie.

Osoby artystyczne i zespoły: Współgłosy, Rasm Almashan, Neemias Santana, Patryk Peterson, Skun, Rasm Almashan, Rasha Nahas, Shkoon, Patryk Petersson, Michał Zadara.