„Freak Show” | pokaz filmu

Co?

Co się dzieje, gdy osoby przez lata sytuowane poza społeczną „normą” same przejmują scenę i zaczynają decydować o tym, jak chcą być widziane?

Bohaterami dokumentalnego „Freak Show” w reżyserii Łukasza Rondudy i Filipa Pawlaka jest grupa młodych artystek i artystów z niepełnosprawnościami, zaproszona przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie do przygotowania prowokacyjnego „freak show” na otwarcie nowej siedziby muzeum. Zamiast jednak powtarzać historyczną formułę pokazów „dziwolągów”, przejmują ją i wykorzystują na własnych zasadach – żeby zakwestionować normy dotyczące ciała, sprawności i piękna oraz skonfrontować publiczność ze stygmatyzacją i samotnością, których doświadczają osoby z niepełnosprawnościami. 

Kamera towarzyszy bohaterkom i bohaterom w procesie tworzenia spektaklu, ale także budowania wspólnoty. Poznajemy ich motywacje, wątpliwości i ambicje. Premiera odbywa się w Halloween – noc tradycyjnie związaną z oswajaniem strachu – co staje się punktem wyjścia do pytania o to, czego właściwie boimy się, patrząc na ciała wymykające się społecznie ustanowionym normom. Film odwraca perspektywę: to nie osoby z niepełnosprawnościami mają dopasować się do spojrzenia większości, lecz widz zostaje skonfrontowany z własnymi przyzwyczajeniami i kategoriami „normalności”. 

Film prezentowany był w 2026 roku w ramach Nowych Horyzontów oraz Millennium Docs Against Gravity, gdzie znalazł się w Konkursie Polskim. 

Jednym z bohaterów filmu jest Daniel Kotowski, który dzień później będzie gościem Agaty Siwiak podczas festiwalowego spotkania poświęconego kulturze Głuchych, językowi i tożsamości. 

Kto?

Reżyseria i scenariusz: Łukasz Ronduda, Filip Pawlak

Łukasz Ronduda – reżyser, scenarzysta, pisarz, badacz i kurator Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. W swojej twórczości konsekwentnie bada relacje między sztuką współczesną a kinem. Absolwent programu reżyserskiego i scenariuszowego Szkoły Wajdy, znawca filmu eksperymentalnego i autor licznych publikacji dotyczących sztuki współczesnej. W jego filmografii znajdują się m.in. Performer, Serce miłości, Wszystkie nasze strachy, Rave oraz Powiedz mi, co czujesz. 

Filip Pawlak – twórca teatralny, niezależny kurator i producent oraz rzecznik artystów z niepełnosprawnościami. Absolwent Szkoły Filmowej w Katowicach, Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu oraz programu sztuk performatywnych Akademii Teatralnej w Malmö i Uniwersytetu w Lund. Jako artysta i producent działa na rzecz zwiększania obecności osób z niepełnosprawnościami w kulturze. Od 2025 roku jest doktorantem w dziedzinie sztuk filmowych i teatralnych na Uniwersytecie Śląskim. 

W filmie występują: Nadia Markiewicz, Babcia, Agata Wąsik, Daniel Kotowski, Marcel Pieczonka, Mariana Hernandez i Filip Pawlak.

Dla kogo?

Pokaz przeznaczony jest dla młodzieży od 12. roku życia i osób dorosłych. Zapraszamy zarówno osoby zainteresowane kinem dokumentalnym i sztuką współczesną, jak i wszystkich, których interesują kwestie reprezentacji, niepełnosprawności, społecznych norm oraz prawa do samodzielnego decydowania o własnym wizerunku. Film nie wymaga wcześniejszej znajomości tych tematów – może być punktem wyjścia do przyjrzenia się temu, jak patrzymy na innych i jak często za neutralnymi kategoriami „normalności” kryją się społeczne hierarchie. 

Dlaczego warto?

Festiwal Łódź Wielu Kultur opowiada o różnorodności nie tylko poprzez pochodzenie, język czy tradycję, ale również poprzez odmienne ciała, tożsamości i sposoby funkcjonowania w świecie. „Freak Show” szczególnie mocno wpisuje się w takie rozumienie wielokulturowości, ponieważ nie poprzestaje na postulacie włączania osób dotąd marginalizowanych do istniejącego porządku. Pyta raczej, kto ten porządek ustanowił i dlaczego to właśnie niektóre ciała oraz sposoby życia uznajemy za normę, a inne za odstępstwo od niej.

Bohaterki i bohaterowie filmu nie chcą być jedynie przedmiotami reprezentacji ani odbiorcami czyjejś inkluzywności. Sami przejmują narzędzia opowiadania o sobie, wykorzystując sztukę do negocjowania własnej widzialności. W tym sensie film dobrze współbrzmi z ideą Festiwalu jako przestrzeni, w której spotkanie różnych doświadczeń nie oznacza podporządkowania ich jednej dominującej perspektywie.

Dostępność

Wydarzenie odbywa się w Centrum Dialogu w Sali teatralno-kinowej, wyposażonej w pętlę indukcyjną. Budynek Centrum Dialogu jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Posiada szerokie, nieautomatyczne drzwi wejściowe, dostępną toaletę i windę. Sala teatralna znajduje się na parterze, ma podjazd, na widowni są miejsca dla osób na wózkach. Przed budynkiem znajduje się duży parking, z wyznaczonymi miejscami do parkowania dla osób z niepełnosprawnością. Do budynku i audytorium można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. W budynku znajduje się system nawigacji dźwiękowej ToTuPoint. Wjazd na parking od ulicy Wojska Polskiego. W pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe: Wojska Polskiego/Centrum Dialogu, Wojska Polskiego/Sporna.