Language: no broblem | Spektakl

Co?

W spektaklu „Language: no broblem” artystka Marah Haj Hussein porusza się między palestyńskim arabskim, hebrajskim, niderlandzkim i angielskim, badając wielojęzyczność jako doświadczenie osobiste, ale także polityczne. Język staje się tutaj czymś więcej niż narzędziem komunikacji – może określać przynależność, wyznaczać granice, budować wspólnotę, ale również podporządkowywać, wypierać i przekształcać inne języki.

Punktem wyjścia jest pozornie zwyczajna podróż pociągiem przez Belgię i seria nieoczekiwanych spotkań. Osobista opowieść performerki przeplata się z nagraniami członków jej rodziny żyjących w okupowanej Palestynie. Opowiadają oni o swojej relacji z palestyńskim arabskim – językiem, którym mówią na co dzień – oraz hebrajskim, oficjalnym językiem państwa, w którym żyją. Z tych historii wyłania się opowieść o mniej widocznym wymiarze kolonializmu – procesie, w którym dominujący język stopniowo zaczyna przekształcać język podporządkowanej społeczności.

Haj Hussein łączy opowiadanie z ruchem, dźwiękiem i obrazem, a polityczną analizę z humorem, gniewem, czułością i absurdem. Szczególnie interesuje ją to, czego nie da się łatwo przełożyć z jednego języka na drugi – miejsca, w których tłumaczenie przestaje być przezroczyste, odsłaniając różnice doświadczeń i relacje władzy. Teatr staje się przestrzenią, w której sprzeczne języki i rzeczywistości mogą spotkać się bez konieczności ich ujednolicania.

Kto?

Marah Haj Hussein – urodzona w 1998 roku tancerka, aktorka i twórczyni pochodząca z Kafr Jasif w okupowanej Palestynie, obecnie mieszkająca i pracująca w Antwerpii. Łączy teatr i taniec, świadomie zacierając granicę pomiędzy tekstem a ruchem. W swojej praktyce artystycznej bada relacje władzy pomiędzy językami w kontekstach kolonialnych, a także sposoby, w jakie kolonialność zapisuje się w ciele i jego języku.

Za „Language: no broblem” otrzymała w 2023 roku Roel Verniers Prize przyznawaną przez Het TheaterFestival, a w 2025 roku nagrodę sektorową dla najbardziej cenionego spektaklu twórców poniżej 35. roku życia.

Koncepcja i performance: Marah Haj Hussein
Dramaturgia: Krystel Khoury
Projekt dźwięku: Anton Lambert
Muzyka i kompozycja: Verena Rizzo
Projection mapping i realizacja techniczna: Koen de Saeger
Scenografia i tkaniny: Agnese Forlani
Dekoracje: Mohamed Sultan
Reżyseria światła: Pol Seif
Koprodukcja: Monty
Kuratorka programu performatywnego Festiwalu Łódź Wielu Kultur: Agata Siwiak
produkcja: Magdalena Maria Małowska (Festiwal Łódź Wielu Kultur)

Dla kogo?

„Language: no broblem” kierujemy do osób zainteresowanych teatrem i performansem, ale również językiem, wielokulturowością, migracją, doświadczeniem palestyńskim oraz społecznymi i politycznymi konsekwencjami życia pomiędzy kilkoma językami. Spektakl może być szczególnie interesujący dla osób, które same znają doświadczenie wielojęzyczności – momenty, kiedy zmiana języka oznacza nie tylko użycie innych słów, ale także zmianę sposobu funkcjonowania, relacji z otoczeniem czy własnej pozycji wobec innych. Nie trzeba jednak znać arabskiego, hebrajskiego ani niderlandzkiego, żeby wejść w tę opowieść.

Dlaczego warto?

„Language: no broblem” dotyka jednego z pytań znajdujących się w samym centrum Festiwalu Łódź Wielu Kultur – co właściwie znaczy żyć razem, kiedy nie wszyscy mówimy tym samym językiem – i kiedy języki, którymi mówimy, nie mają tej samej społecznej i politycznej pozycji?

Marah Haj Hussein pokazuje, że wielojęzyczność nie zawsze jest harmonijnym spotkaniem kultur. Języki niosą pamięć, tożsamość i poczucie przynależności, ale funkcjonują również wewnątrz konkretnych relacji władzy. Jeden może być językiem domu i rodziny, drugi – państwa, urzędu czy instytucji; jeden może być wypierany, podczas gdy drugi staje się warunkiem pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. W doświadczeniu palestyńskiej artystki pytanie o język nie daje się więc oddzielić od pytań o granice, kolonializm, migrację i prawo do własnej tożsamości.

To szczególnie ważna perspektywa dla Festiwalu Łódź Wielu Kultur. Wielokulturowość nie oznacza przecież wyłącznie celebrowania mnogości języków, lecz także przyglądanie się relacjom między nimi – temu, które głosy słyszymy najmocniej, które bywają uciszane i co tracimy, kiedy oczekujemy, że wszystko da się bez reszty przetłumaczyć. „Language: no broblem” pozostaje przy tym bardzo osobistym, performatywnym doświadczeniem – pełnym humoru, emocji i absurdu – dzięki czemu wielkie polityczne pytania powracają w hestach codzienności, w słowach, których używamy, żeby opowiadać siebie i rozumieć innych.

Miejsce wydarzenia zostanie podane w późniejszym terminie.