Alina Szapocznikow | czytanie performatywne

Co?

Alinę Szapocznikow znamy przede wszystkim jako rzeźbiarkę, która uczyniła z ludzkiego ciała jedno z najważniejszych tworzyw swojej sztuki. Ale artystka równie plastycznie potrafiła posługiwać się słowem. Jej listy do Ryszarda Stanisławskiego, manifesty artystyczne i wywiady odsłaniają osobny wymiar twórczości – intymny, bezpośredni, pełen emocji, a jednocześnie niezwykle świadomy własnego języka. 

To właśnie z tych tekstów Emilia Dryja stworzyła performatywny portret Szapocznikow. Wybrane i ułożone przez aktorkę fragmenty nie zostaną jednak potraktowane jak materiał do tradycyjnego czytania. Ich cielesność i plastyczność znajdą odpowiednik w ruchu, geście i fizycznej obecności performerki. Struktura języka Szapocznikow zostanie przełożona na działanie, pozwalając spotkać się słowu i ciału – dwóm materiom tak istotnym dla rozumienia jej twórczości. 

Performance odbędzie się przy plenerowej wystawie poświęconej Alinie Szapocznikow, tworząc z nią rodzaj dialogu. Ekspozycja przybliża artystkę poprzez jej dzieła, ich materię i formę, natomiast czytanie pozwoli usłyszeć jej własny głos – i spojrzeć na znaną twórczość przez pryzmat pozostawionych przez nią słów.

Kto?

Emilia Dryja – aktorka, absolwentka Wydziału Lalkarskiego PWST w Krakowie, filii we Wrocławiu. Od 2010 roku związana z Teatrem Lalek Arlekin w Łodzi. Współtworzy performatywną grupę „Po Omacku”, współpracuje również z Teatrem Piccolo w Łodzi. Na potrzeby wydarzenia wybrała i opracowała teksty Aliny Szapocznikow, tworząc z nich intymny, wielowymiarowy portret artystki. 

Dla kogo?

Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich, szczególnie polecamy je młodzieży od 13. roku życia i osobom dorosłym zainteresowanym sztuką, teatrem i performansem, ale również tym, którzy chcieliby poznać Alinę Szapocznikow nie tylko poprzez jej rzeźby i biografię, lecz także poprzez pozostawione przez nią słowa. Nie trzeba wcześniej znać jej twórczości – performance może być pierwszym spotkaniem z artystką, a zarazem zaproszeniem do obejrzenia towarzyszącej mu wystawy plenerowej. 

Dlaczego warto?

Festiwal Łódź Wielu Kultur przygląda się historii poprzez konkretne biografie, głosy i doświadczenia – szczególnie te, które wymykają się prostym podziałom i jednoznacznym tożsamościom. Czytanie performatywne pozwala spotkać się z Aliną Szapocznikow właśnie w taki sposób – nie jako pomnikową postacią historii sztuki, lecz jako żywym, mówiącym podmiotem.

Jej osobista historia pozostaje nierozerwalnie związana z doświadczeniem europejskiego XX wieku, Zagłady, migracji, choroby i życia pomiędzy różnymi miejscami i kulturami. Tutaj jednak historia ta powraca poprzez własny język artystki. W połączeniu z ciałem i ruchem performerki słowo nabiera materialności, przypominając o jednym z najważniejszych napięć obecnych w sztuce Szapocznikow – pomiędzy kruchością ciała a intensywnością życia. Wydarzenie daje więc możliwość poznania jej twórczości z mniej oczywistej, osobistej perspektywy, a jednocześnie pokazuje, jak głos z przeszłości może zostać na nowo uruchomiony we współczesnej przestrzeni.

Partnerem wydarzenia jest Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. 

Dostępność

Performance odbędzie się w plenerze w Parku Ocalałych, przed budynkiem Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi, przy wystawie poświęconej Alinie Szapocznikow.