Poza ortodoksją | spotkanie z Deborah Feldman

Co?

Spotkanie z Deborah Feldman, autorką bestsellerowej, autobiograficznej książki „Unorthodox. Jak porzuciłam świat ortodoksyjnych Żydów”, która trafiła na listę bestsellerów „New York Timesa”, została przetłumaczona na 30 języków i doczekała się nagrodzonej Emmy ekranizacji Netflixa. 

Feldman wychowała się w zamkniętej, ultrakonserwatywnej społeczności nowojorskich chasydów Satmar. Jej językiem ojczystym jest jidysz, a dziadkowie, którzy ją wychowywali, byli ocalałymi z Zagłady Żydami pochodzącymi z Węgier. Dorastając w Williamsburgu, Feldman potajemnie studiowała literaturę, a w wieku dwudziestu lat opuściła wspólnotę, w której spędziła całe dotychczasowe życie. Później wraz z synem przeniosła się do Berlina. 

Podczas spotkania „Poza ortodoksją” Deborah Feldman opowie o doświadczeniach, które stały się materiałem jej książek, ale także źródłem jej późniejszego publicznego zaangażowania. Rozmowa będzie okazją, by wyjść poza historię znaną z „Unorthodox” i przyjrzeć się pytaniom o tożsamość, religię, emancypację i cenę, jaką czasem trzeba zapłacić za prawo do samodzielnego decydowania o własnym życiu. 

Spotkanie z pisarką poprowadzi Monika Bobako. Po krótkiej przerwie zapraszamy do otwartej rozmowy w kręgu. Będzie można podzielić się myślami i emocjami, które wywołała książka i poprzedzająca rozmowa, ale równie ważne będzie wysłuchanie doświadczeń i perspektyw innych osób. O przebieg spotkania i atmosferę opartą na solidarności i uznaniu różnorodności zadbają facylitatorki i facylitatorzy Fundacji Nowej Wspólnoty.

Kto?

Deborah Feldman – niemiecko-amerykańska pisarka urodzona w 1986 roku w Nowym Jorku. Wychowała się u dziadków, ocalałych z Zagłady Żydów z Węgier, w ortodoksyjnej chasydzkiej wspólnocie Satmar w Williamsburgu. Jej językiem ojczystym jest jidysz. W tajemnicy studiowała literaturę, a następnie opuściła wspólnotę i wraz z synem przeprowadziła się do Berlina. Jej autobiograficzna książka „Unorthodox” osiągnęła milionowy nakład, została przetłumaczona na 30 języków, a oparta na niej międzynarodowa ekranizacja zdobyła nagrodę Emmy. Dziś Feldman jest ważną uczestniczką niemieckiej debaty publicznej. 

Monika Bobako – filozofka i badaczka zajmująca się problematyką postkolonialną i feministyczną. Poprowadzi spotkanie z Deborah Feldman. 

Fundacja Nowej Wspólnoty – organizacja działająca od 2020 roku na rzecz łagodzenia podziałów i wzmacniania wspólnoty w Polsce. Łączy w swoich działaniach osoby z różnych pokoleń, środowisk i o różnych światopoglądach, prowadząc m.in. Dialogi Wspólnotowe, Treningi Dobrej Rozmowy i Kursy Rozmowy Lokalnej. 

Dla kogo?

Spotkanie kierujemy zarówno do czytelniczek i czytelników książek Deborah Feldman oraz osób, które poznały jej historię dzięki serialowi „Unorthodox”, jak i do wszystkich zainteresowanych współczesną kulturą żydowską, religią, feminizmem, emancypacją i doświadczeniem życia pomiędzy różnymi światami. To propozycja także dla tych, których interesuje pytanie o możliwość samodzielnego konstruowania własnej tożsamości – zwłaszcza wtedy, gdy oznacza to zakwestionowanie zasad wspólnoty, w której się dorastało. Nie trzeba wcześniej znać twórczości Feldman – spotkanie może być pierwszym zetknięciem z jej biografią i pisarstwem.

Dlaczego warto?

Historia Deborah Feldman szczególnie dobrze wpisuje się w ideę Festiwalu Łódź Wielu Kultur, ponieważ komplikuje samo pojęcie kulturowej przynależności. Pokazuje, że kultura nie jest wyłącznie dziedzictwem, które otrzymujemy i zachowujemy, lecz również przestrzenią negocjacji, napięć i indywidualnych wyborów. Możemy być zakorzenieni w języku, pamięci i historii własnej wspólnoty, a jednocześnie kwestionować obowiązujące w niej zasady i poszukiwać dla siebie innego sposobu życia.

Biografia Feldman prowadzi od jidyszowego świata chasydzkiego Williamsburga przez doświadczenie odejścia ze wspólnoty aż do współczesnego Berlina, w którym pisarka stała się ważnym żydowskim głosem publicznym. Jej historia pozwala więc spojrzeć na wielokulturowość nie jak na prostą mozaikę odrębnych i niezmiennych kultur, ale jak na rzeczywistość tworzoną przez ludzi przemieszczających się pomiędzy językami, miejscami, tradycjami i sposobami myślenia o sobie.

„Poza ortodoksją” będzie rozmową o prawie do własnej drogi, ale również o tym, co zabieramy ze sobą, kiedy opuszczamy świat, który nas ukształtował. To pytanie o wolność i emancypację, lecz także o pamięć, dziedziczenie i możliwość budowania relacji z własną kulturą na nowych zasadach.

Dostępność

Spotkanie będzie tłumaczone na polski język migowy (PJM). 

Budynek Centrum Dialogu jest przystosowany dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Posiada szerokie, nieautomatyczne drzwi wejściowe, dostępną toaletę i windę. Przed budynkiem znajduje się duży parking, z wyznaczonymi miejscami do parkowania dla osób z niepełnosprawnością. Do budynku i audytorium można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem. W budynku znajduje się system nawigacji dźwiękowej ToTuPoint. Wjazd na parking od ulicy Wojska Polskiego. W pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe: Wojska Polskiego/Centrum Dialogu, Wojska Polskiego/Sporna.

Partnerzy

Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Wydawnictwo Poradnia K.