Na krawędzi chaosu | wystawa

Co?

Jak odnaleźć się w świecie, w którym wojny, katastrofa klimatyczna, przymusowe migracje i kryzysy społeczne stają się codziennością? Czy możliwe jest dziś myślenie o wspólnocie i solidarności poza prostym podziałem na „my” i „oni”? Wystawa „Na krawędzi chaosu” podejmuje te pytania, zapraszając do refleksji nad współczesnością rozumianą jako stan nieustannej niestabilności – moment zawieszenia pomiędzy rozpadem znanych porządków a możliwością wyłonienia się nowych form życia społecznego.

Tytuł wystawy odwołuje się do pojęcia „krawędzi chaosu”, zaczerpniętego z teorii złożoności. To stan, w którym system utracił stabilność, ale nie uległ jeszcze rozpadowi – moment szczególnej podatności na zmianę i tworzenie nowych relacji. W tym sensie wystawa staje się próbą wyobrażenia sobie przyszłości opartej na współzależności, trosce i współpracy zamiast dominacji i hierarchii.

Na ekspozycji prezentowane są prace artystek i artystów funkcjonujących pomiędzy krajami, językami i tożsamościami. Wideo, instalacje, rzeźby i tkaniny składają się na wielogłosową opowieść o doświadczeniu przemocy, wykorzenienia i migracji, ale również o możliwościach odbudowy wspólnoty i tworzenia nowych narracji o przyszłości.

Kto?

Kuratorkami wystawy są Małgorzata Ludwisiak i Katarzyna Słoboda.

Małgorzata Ludwisiak – historyczka sztuki, kuratorka i ekspertka w dziedzinie muzealnictwa. Była m.in. wicedyrektorką Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie oraz Muzeum Sztuki w Łodzi, dyrektorką Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski i inicjatorką Łódź Design Festival. W 2026 roku pełni funkcję kuratorki Pawilonu Albańskiego podczas 61. Biennale w Wenecji.

Katarzyna Słoboda – kuratorka, badaczka choreografii, dramaturżka tańca i doktorka nauk humanistycznych. Przez wiele lat związana z Muzeum Sztuki w Łodzi, gdzie realizowała wystawy i projekty poświęcone sztuce współczesnej, choreografii oraz praktykom performatywnym. Obecnie wykłada kuratorstwo w Akademii Sztuki w Szczecinie.

Osoby artystyczne, biorące udział w wystawie: Noor Abed, Architects for Gaza, Moumita Basak, Edgar Bąk, Alicja Bielawska, Eglė Budvytytė, Rana Hamadeh, Ana Laura Lozza & Barbara Hang, Inside Job (Ula Lucińska, Michał Knychaus), Martyna Jastrzębska, Agnieszka Kalinowska, Yulia Krivich, Eliza Proszczuk, Zoarinivo Razakaratrimo / Madame Zo, Ala Savashevich, Iza Tarasewicz, Julita Wójcik oraz Hannah Alexandra Younger.

Dla kogo?

Wystawa przeznaczona jest dla osób zainteresowanych sztuką współczesną, problematyką społeczną i polityczną oraz współczesnymi wyzwaniami związanymi z migracjami, zmianami klimatycznymi i prawami człowieka. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na aktualne wydarzenia z perspektywy sztuki i zastanowić się nad tym, jak budować solidarność w świecie coraz bardziej naznaczonym niepewnością i kryzysami.

Dlaczego warto?

Festiwal Łódź Wielu Kultur odwołuje się do idei miasta jako miejsca spotkania różnych historii, doświadczeń i sposobów rozumienia świata. Wystawa „Na krawędzi chaosu” rozwija tę perspektywę, przenosząc ją na poziom globalny. Zamiast proponować proste odpowiedzi, zaprasza do wspólnego namysłu nad tym, jak żyć w rzeczywistości, w której dawne porządki tracą stabilność, a nowe dopiero się kształtują. Gromadząc artystki i artystów działających na styku kultur, języków i doświadczeń migracyjnych, wystawa pokazuje sztukę jako przestrzeń odzyskiwania niewidocznych historii oraz wyobrażania sobie nowych modeli wspólnoty opartych na współzależności, trosce i odpowiedzialności. To jedna z najważniejszych wystaw tegorocznego programu Festiwalu – podejmująca temat, który dotyczy dziś nas wszystkich

Wydarzenia towarzyszące

• oprowadzanie kuratorskie 20 września godz. 15:00,
• oprowadzanie w języku prostym z tłumaczeniem na PJM 16 października, godz. 16:00,
• oprowadzanie kuratorskie 28 listopada, godz. 12:00,
• performance 29 listopada godz. 12:00 – zapisy

Partner

Centralne Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

Dostępność

Wystawa rekomendowana jest dla osób od 13. roku życia. Zawiera prace odnoszące się do globalnych kryzysów i przemocy, a także elementy nagości oraz intensywne bodźce dźwiękowe i wizualne (migające światło).

Wystawa prezentowana jest w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, którego przestrzenie są w pełni dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchu. Wszystkie wejścia znajdują się na poziomie „0”, budynki wyposażone są w windy oraz toalety dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Istnieje również możliwość umówienia asysty pracownika muzeum od przystanku komunikacji miejskiej.

Zdjęcia

• Agnieszka Kalinowska, Ciężka Woda (Afganistan), fot. dzięki uprzejmości artystki i galerii BWA Warszawa
• Ala Savashevich, Nieznany, fot. Gdańska Kolekcja Sztuki Współczesnej, depozyt Gminy Miasta Gdańska w zbiorach NOMUS – Nowego Muzeum Sztuki, Działu Muzeum Narodowego w Gdańsku
• Hannah Alexandra Younger, Solidarity, 2017, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
• Alicja Bielawska, Kiedy rzeczy znajdą swoje miejsce (zielony koc), 2013, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
• Architects for Gaza, The Power of Invisibles, 2023
• Edgar Bąk, wyk. Agata Król, Chaos, 2024, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
• Eliza Proszczuk, wyk. Karolina Radulska, Siostrzeństwo I z cyklu Wątek podwójny, 2020, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
• Inside Job (Ula Lucińska, Michał Knychaus), Paradise Rot, widok instalacji, BWA Wrocław Główny, 2025, fot. Alicja Kielan
• Iza Tarasewicz, The Means, The Milieu, A Thousand Horsepower, Barcelona, dzięki uprzejmości artystki
• Julita Wójcik, Biedniak, 2013, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, dzieło powstało w podczas warsztatów Manufaktura w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, fot. Michał Szlaga
• Laura Lozza & Barbara Hang, Consumation, 2018
• Martyna Jastrzębska, Unieobecnienie, 2023
• Moumita Basak, Bez tytułu, 2022, kolekcja Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi
• Noor Abed, Our Songs Were Ready for All Wars to Come
• Rana Hamadeh, Standard_Deviation, 2021-202X
• Yulia Krivich, Przeczucie, 2014